tjouwerij Grotesk - uitgeverij Grotesk

It oarderjen fan in fiksjebondel

Giet it no om in dichtbondel of om in samling koarte ferhalen, gewoanlik binne Fryske teksten ta in boek bondele as in fix-up. Wa’t dêrby dalik tinkt oan oplaapjen mei alkohol en pleisters, dy hat gelyk.

It oarderjen fan in dichtbondel of koarteferhalebondel

In fix-up is in roman makke fan ferskate koarte fiksjeferhalen dy’t earder net perfoarst wat mei-inoar te krijen hiene en ek net altyd publisearre wiene. De science fiction-skriuwer A. E. van Vogt betocht it wurd nei’t de praktyk fan fix-ups yn 1950 yn Amearika húsriem waard troch om it minne oanbod fan SF en fantasy, sadat útjouwers stikken dy’t ea yn tydskriften wiene ferskynd, faak mei wat der noch by de skriuwer yn ’t laad lei, ta bondels oarderen, soms nei oanpassen troch de skriuwers.

It oanbod fan koarte ferhalen is yn Fryslân sawat ûnbesteand, om’t der ek gjin fraach nei is—útsein foar priisfragen om’t gjinien de sjuerys it lêzen fan hiele romans oandwaan wol. De lêste yndrukwekkende koarte ferhalebondel, van Durk van der Veen yn 2006, is organysk yndield, as in fotoboek. Yn oare koarte ferhalebondels kin de lêzer gjin stjoerende yndieling werkenne. Fryske poëzybondels folgje de konvinsje fan de yndieling yn—meastal net-organyske, mar abstrakt klassifisearre—dielen. It tal ‘skiften’ is gewoanlik sa’n fiif, mei evenueel in los gedicht foar it earste en nei it lêste diel by wize fan pro- en epilooch. De measte fan de gedichten kinne dan op de iene of oare manier wol mei de bondel ferbûn wurde, mar it giet hjir eksplisyt om in ex post operaasje. De skriuwers hâlde dus by it skriuwen fan de fersen—likegoed as by Fryske koarte ferhalen—gjin rekken mei it oarderjen ta in gehiel.

In bondel net komponearje lykas dat jo in ferhaal of fers komponearje, is it lizze litten fan literêre mooglikheden. Wolle jo in krêftige literêre bondel meitsje:

Fan tefoaren ûntwurpen oarderingen foar koarte ferhalebondels binne:

Doelberet útstippele oarderingen foar dichbondels binne:

Net allinnich gearhing mar ek, just, funksjonele brokkelichheid en kontrast binne oarderjende prinsipes foar bondels, fan poëzy en fan proaza.

 

Hjir fine jo hoe’t jo in gedicht skriuwe kinne.
Hjir wize wy de grinzen en beheiningen oan fan lyryske poëzy.
Hjir fine jo hoe’t dichters nei delskriuwen fan de earste skets it opnij-skriuwen, revision, fan in fers oanpakke.
Hjir demystifisearje wy it artistike proses.
Hjir wjerlizze wy it mearke dat poëzy dreech en ûnbegryplik wêze moat.
Hjir gean wy yn fûgelflecht troch de teory fan poëzy.
Hjir skiede wy pseudopoëzy fan keunst.
Hjir somje wy op wat skriuwers dogge om oan it skriuwen te bliuwen.
Hjir bepleitsje wy it wêzentlik belang fan tiidwurdstiid foar de dichter (en proazaskriuwer)


Grutmasterkursus Poëzy

Grotesk Grutmasterkursus Poëzy

De allerearste masterclass Fryske poëzy ea, op 26 en 27 septimber 2020 yn Tresoar.
Kursuslieders Elmar Kuiper en Abe de Vries. Doch mei!

Hjir fine jo alle ynformaasje

Hjir melde jo jo oan